Quản lý công là gì? Khác biệt với Quản lý nhà nước

Quản lý công là hoạt động quản lý các tổ chức, nguồn lực và quá trình hoạt động trong khu vực công nhằm đạt các mục tiêu phục vụ lợi ích công. Quản lý công có liên quan mật thiết đến quản lý nhà nước nhưng không nên mặc định hai khái niệm hoàn toàn đồng nghĩa.

1. Quản lý công là gì?

Quản lý công, tiếng Anh thường được gọi là Public Management, tập trung vào cách các tổ chức khu vực công được tổ chức và vận hành để thực hiện mục tiêu công.

Các vấn đề của quản lý công có thể bao gồm:

• quản lý nhân lực;
• quản lý tài chính và ngân sách;
• hoạch định chiến lược;
• tổ chức và vận hành cơ quan;
• quản lý hiệu suất;
• quản lý chương trình và dự án công;
• sử dụng dữ liệu và công nghệ;
• phối hợp giữa các tổ chức;
• đánh giá kết quả hoạt động.

Điểm quan trọng là quản lý công không chỉ hỏi một cơ quan có làm đúng quy trình hay không, mà còn quan tâm đến việc tổ chức đó sử dụng nguồn lực như thế nào và kết quả đạt được ra sao.

Chương trình Quản lý công của UEH cũng xác định các năng lực liên quan đến phân tích chính sách, tham gia hoạch định và thực thi chính sách, chiến lược và ra quyết định quản lý.

2. Vì sao cần Quản lý công?

Các tổ chức khu vực công quản lý nhiều loại nguồn lực và phải giải quyết những vấn đề có ảnh hưởng rộng đến xã hội.

Một chương trình công có thể có mục tiêu rõ ràng nhưng vẫn gặp khó khăn nếu:

• nguồn lực được phân bổ không phù hợp;
• các cơ quan phối hợp chưa hiệu quả;
• dữ liệu không đầy đủ;
• quy trình thực hiện chưa phù hợp;
• năng lực nhân sự chưa đáp ứng;
• kết quả chưa được theo dõi và đánh giá.

Quản lý công vì vậy quan tâm đến việc biến mục tiêu công thành năng lực tổ chức và kết quả thực tế.

3. Quản lý công khác Quản lý nhà nước như thế nào?

Hai thuật ngữ có vùng giao nhau lớn nhưng không nên xem là hoàn toàn đồng nghĩa.

Quản lý nhà nước thường nhấn mạnh hoạt động quản lý của Nhà nước, gắn với chức năng, thẩm quyền và hệ thống pháp luật.

Trong khi đó, Quản lý công nhấn mạnh khía cạnh quản lý các tổ chức và nguồn lực nhằm đạt mục tiêu công.

Khía cạnh	Quản lý nhà nước	Quản lý công
Trọng tâm	Quyền lực, chức năng và thẩm quyền quản lý nhà nước	Quản lý tổ chức, nguồn lực và kết quả công
Góc nhìn	Nhà nước thực hiện chức năng quản lý	Tổ chức khu vực công đạt mục tiêu như thế nào
Nội dung	Quản lý theo pháp luật, thẩm quyền, chính sách	Chiến lược, nhân lực, tài chính, hiệu suất, đổi mới
Phạm vi	Gắn với hoạt động quản lý nhà nước	Tập trung vào quản lý trong khu vực công

Trong thực tế nghiên cứu, cách sử dụng thuật ngữ còn phụ thuộc vào hệ thống khoa học và bối cảnh của từng quốc gia.

4. Quản lý công có chỉ dành cho cơ quan nhà nước?

Không nên hiểu quá hẹp như vậy.

Trọng tâm của Public Management là khu vực công và các tổ chức thực hiện mục tiêu công. Trong nhiều trường hợp, việc đạt mục tiêu công còn liên quan đến sự phối hợp giữa nhiều chủ thể khác nhau.

Ví dụ, một chương trình cung cấp dịch vụ công có thể liên quan đến:

• cơ quan nhà nước;
• đơn vị sự nghiệp;
• chính quyền địa phương;
• tổ chức xã hội;
• doanh nghiệp cung cấp dịch vụ;
• cộng đồng và người sử dụng dịch vụ.

Do đó, năng lực phối hợp và quản lý mạng lưới ngày càng trở thành vấn đề quan trọng trong quản trị khu vực công.

5. Những nội dung quan trọng của Quản lý công

Quản lý chiến lược

Xác định mục tiêu, ưu tiên và phương hướng hoạt động của tổ chức công.

Quản lý nguồn nhân lực

Bao gồm tuyển dụng, bố trí, phát triển năng lực, đánh giá và sử dụng nhân lực.

Quản lý tài chính công

Liên quan đến lập kế hoạch, phân bổ, sử dụng và theo dõi nguồn lực tài chính công.

Quản lý hiệu suất

Quan tâm đến việc tổ chức có đạt được mục tiêu và tạo ra kết quả như dự kiến hay không.

Quản lý đổi mới

Khu vực công phải thích ứng với các thay đổi về công nghệ, xã hội, nhu cầu của người dân và phương thức cung cấp dịch vụ.

6. Quản lý công trong bối cảnh chuyển đổi số

Chuyển đổi số làm thay đổi cách các tổ chức công thu thập dữ liệu, cung cấp dịch vụ và phối hợp hoạt động.

Một hệ thống quản lý công hiện đại có thể sử dụng:

• dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định;
• nền tảng số để cung cấp dịch vụ;
• hệ thống quản lý hiệu suất;
• các công cụ phân tích dữ liệu;
• tự động hóa một số quy trình;
• cơ chế tương tác trực tuyến với người dân.

Tuy nhiên, công nghệ không tự động giải quyết các vấn đề quản lý. Việc áp dụng công nghệ vẫn cần đi cùng với thiết kế tổ chức, năng lực nhân sự, quy trình và cơ chế trách nhiệm phù hợp.

7. Học Quản lý công có thể làm gì?

Kiến thức Quản lý công có thể được sử dụng trong nhiều vị trí liên quan đến khu vực công và các tổ chức thực hiện mục tiêu công.

Một số hướng công việc có thể liên quan đến:

• quản lý và điều phối chương trình;
• phân tích và hỗ trợ chính sách;
• quản lý dự án công;
• quản lý nhân sự;
• quản lý tài chính;
• cải cách hành chính;
• quản trị tổ chức công;
• phân tích dữ liệu phục vụ quản lý;
• nghiên cứu và tư vấn chính sách.

8. Kết luận

Quản lý công tập trung vào câu hỏi làm thế nào để các tổ chức và nguồn lực khu vực công được quản lý hiệu quả nhằm đạt mục tiêu công.

Khái niệm này có quan hệ chặt chẽ với Quản lý nhà nước nhưng nhấn mạnh nhiều hơn vào góc độ tổ chức, nguồn lực, hiệu suất và kết quả.

Đây cũng là lý do Quản lý công có sự giao thoa với chính sách công, hành chính công, kinh tế, luật, quản trị và phân tích dữ liệu.

Bài liên quan

• Phân biệt Quản lý công, Hành chính công và Chính sách công
• Chính sách công: Quy trình hoạch định và thực thi
• Hành chính công (Public Administration) trong thời đại số